Vậy chư sĩ-tử thành tâm, Lão nhập đề.
Thiên-lý lưu hành, cơ-đồ vận chuyển. Con chim biết bay thì bay, con cá biết lội thì lội. Hạo-Nhiên-Khí nuôi sống vạn linh, âm dương chuyển đưa đường tạo-vật, sự biến thiên trong Trời Đất, thảy do nơi cơ Tạo phép công bình. Điều đao binh của nhơn loại,
vốn ở chỗ cộng-nghiệp ác tâm sanh chúng.
Nhà đạo-đức muốn tầm cơ siêu thoát, quyết đem bao nhiêu sanh khí nhẹ nhàng mà sửa lối cang thường, xoay cơ ác nghiệp, mong cho đời được thuần-phong mỹ-tục, mà còn luống cuống vào vòng thạnh suy bĩ thới của đời. Ôi! càng lo càng thấy thăm thẳm. Nhà trí thức muốn tạo đời cải thế theo kịp lối văn minh, tô điểm nhân gian ra nơi Bồng-Đảo, rồi mượn vật chất phô bày, lấy ý hay sửa thế. Càng gây bao nhiêu, càng diệt bấy nhiêu, rồi cũng thất bại!
Ở lý tưởng nhân sanh bao giờ cũng tầm con đường hạnh phúc, dầu Đạo hay đời. Nhưng, tầm hạnh phúc chừng nào thì gây thêm oan nghiệt, tạo sự hơn thua,
đấu tranh khốc hại, rồi ra cũng toàn thất bại.
Ôi! Đời. Nào: học-thuật, đạo-đức, phong-hóa, kinh-tế, chánh-trị, ngày nay người ta có thế cho là văn minh tấn bộ mà vốn thật là ác quả sôi tràn. Cái biết của đời do đâu mà có? Cái sống của đời do đâu mà còn? Thì người đời không quan tâm đến, lại lấy sức phàm cải thế cậy quyền lực xây đời thì lầm lạc biết bao nhiêu! Còn những hạng thông Kinh thuộc Sám thì lại chán đời bằng cách “tham nhàn”, dầu cho toàn thể vạn linh sanh chúng khắp các quả địa cầu, ngày nay muốn lấy lý trí thắng đoạt với cơ Trời, thì khác nào nấu cát thành cơm, đói ăn bánh vẽ.
Than ôi! Trong cuộc tuần huờn mà cượng lý thì không thế nào thoát khỏi chốn khổ sầu. Khai Đạo mà cứu đời là ở Chơn-Lý của vạn linh sanh chúng. Cái mộng của hột mọc ra cái cây, cái cây sanh ra cái bông, bông trổ trái, trái chín nuôi người, người ăn lấy hột, hột ương mọc lên cây là luật tuần huờn mà còn phải có âm dương khí tiết mới đặng, tức nhiên là cơ Tạo-Hóa, thế nên vạn loại đều tuân theo một luật mà tiến thủ đến cực điểm, tức là về ngôi vị. Ấy “Cái luật ở nơi Trời mà cái Đạo ở nơi người”,
cũng đồng chung một Chơn-Lý.
Vậy mà người đã đứng trong vòng Tạo-Hóa, giữa cuộc chuyển luân thì làm sao biết đặng cơ Trời, làm sao thắng đoạt nổi đường Thiên-Lý. Dầu có lấy tâm phàm mà tìm cõi hư linh cũng là ảo tưởng. Thiết tha thay cho cõi nhân gian, sự hưng vong,
trụy loạn, thành, bại, bĩ, thới, thạnh, suy, đều phải chịu dưới quyền Tạo-vật.
Vậy nên đứng trong Trời Đất phải cần nương theo Thiên lý lưu hành, chớ nên tự phụ. Muốn biết đường Thiên-lý, phải lấy Đạo làm đầu; trước lo tu niệm cái tâm cho thanh khiết, gìn cái tánh cho ngay thẳng nhẹ nhàng, xử thế phải Nhơn Từ, Công Bình, Bác Ái. Tu thân cần phải tập tánh Từ Bi, rồi mới lần hồi rõ cơ Tạo-vật. Người đời muốn thắng đoạt cơ Trời mà lấy theo lý phàm của mình hiểu ấy là lầm.
Vì lầm mới phải mang tội khi Thiên, vì lầm mà phải thất bại mọi điều. Đời cũng tỷ lệ như bèo. Đạo hay là Thiên-lý cũng tỷ như nước. Nước chảy thì bèo trôi, phải mé nào hay mé nấy.
Kìa thử xem đời Nghiêu Thuấn sao an cư lạc nghiệp, còn đời Kiệt Trụ sao đồ thán sanh linh? Nếu nói tại vua Nghiêu Thuấn là hiền lương, vua Kiệt Trụ là hôn quân thì không đúng vậy. Bởi đời Thuấn Nghiêu vì khí số nhơn dân lành thiện, nên Ơn-Trên cho Nghiêu Thuấn trị vì. Còn đời Kiệt Trụ bởi nhơn dân ác nghiệt, khí số điêu tàn, nên phải khiến Kiệt Trụ cầm quyền đặng phạt hành kiếp số. Vậy nên Đạo-Đức mà khai hóa trễ một ngày là hại cho nhân sanh một ngày, không phải hại hiện thời mà hại mai hậu.
Thiết nghĩ rằng: Sanh một bực vĩ-nhân chủ ý là hành sự thế gian trong một thời ngắn ngủi. Đời thay đổi, trước qua sau tới, tre tàn măng mọc, Đạo chuyển luân số kiếp đổi dời.
Ác nhơn phải chịu khổ sầu, không hiện tại thì tương lai,
chớ trốn đâu cho khỏi lưới Trời bao quát.
Kết luận: Người đời cần nương theo thiên-lý mà tu dưỡng nguơn-thần, lập công bồi đức, thì mai hậu mới nên cho, bằng cậy quyền cải thế, tranh tụng lắm trò,
thì phải chịu dưới phép Công-Bình phán xử.
Ấy là “Lý-Thuyết về Vạn-Linh Sanh-Chúng” vậy...