Giải thích phương pháp của Tôn Bất Nhị Nguyên quân hiện nay.
Giải thích bảy phần đứng đầu trong công phu nữ nội đan.
Chú thích Hàm chân tử kỳ Phong.
Thứ nhất
Bất thừa bạch hạc ái thừa loan (Không cởi bạch hạc mà thích cởi chim loan), nhị thập tràng phiên tả hữu bàn ( hai mươi cờ hiệu bay lượn hai bên trái phải).
Hạc thì đậu nơi núi rừng, chơi nơi đầm trạch, đơn độc khéo léo như vậy, đến loài loan phượng cũng vậy. minh vương tương là ngọc thuỵ (tên chung của ngọc khuê, ngọc bích) ứng với cờ hiệu, lễ nghi. ấy là 2 câu học chủ yếu của người phát tâm rộng mở. không phải đơn độc là lành mà tất nhiên phải độ lượng lớn và có tình. Đều dựa vào dao thai (dao là tên loại ngọc dao, một thứ ngọc đẹp, thai có lẽ là đài).
Ngẫu nhập thư đàn tầm nhất tiếu (Ngẫu nhiên vào thư đàn tìm một nụ cười), hàng chân hương nhiễu bích lan kiền (làm rơi lại chân hương quanh lan can ngọc bích).
Tôn tiên cô lúc đương thời độ người vô số, lại nghĩ nữ giới đời sau học không biết bí pháp khôn đạo bèn soạn sách khôn đạo đầu tiên, bố thí rông rãi trong thiên hạ, nếu nữ nhân sau này tài năng hơn người nhờ hiểu sách tu luyện thì đạt giải thoát.
Thứ hai
Tiểu xuân thiên khí noãn phong xa (Đầu xuân thiên khí ấm gió xa), Nhật chiếu giang nam xử sĩ gia ( mặt trời chiếu giang nam tại nhà của người luyện).
Hán luật có chép rằng: thiếu dương là phương đông, phương đông thì động vậy. dương khí động ở vật lúc đi là xuân vậy, chính là lúc tiên thiên khí bắt đầu manh nha, xem xét tiên thiên khí sanh nhân sanh vật ở Đạo trời ấy nên (sách, đại truyện ) nói rằng: xuân là sinh ra, là nơi vạn vật sinh ra vậy. gió ấm và tiên thiên khí đến phía sau. Ôi vạn vật tuyệt nhiên không phải do một khí biến hoá mà thành. Sách nói: nguyên thuỷ lấy nhất khí bắt đầu tạo hoá sanh gốc vạn vật, thái nhất chỉ dẫn vạn vật thu tạo hoá mà trở về nguồn nhất khí. Như Lão thánh nói: ôi vạn vật tất cả đều trở về gốc. tuy gọi vạn vật thật ra kết cuộc vẫn trở về nhất nguyên, ấy là nói xa xôi, xem người tu dáng suốt đến cùng cực ấy bất quá là cùng đạo hợp chân, đồng với thái hư, đó chính là niết bàn, là thiên nhân hợp nhất của nho gia, tuyệt nhiên không ngoài lý ấy vậy. lấy trên mà nói, người học tốt nhất nên trở lại bám kịp thời lý luận, ở thực tế tu trì nhằm không quan hệ. nếu không có câu dưới thì không khỏi làm quỷ âm linh vậy. Nhật (mặt trời) là tinh của dương, giang nam xử sỉ (người học ở giang nam) là nguyên thần vậy. xử sỉ gia ( ở nhà người học) là thần xá (nhà của thần) vậy. chúng ta đưa thần khí hội hợp một nơi cho thần khí nâng đở lẫn nhau thì tiên thiên khí từ trong hư vô đến, huyền quan đại mở. Thơ ấy phách đầu tòng bổn nguyên nhập thủ( đúng ở đầu theo bản nguyên nhập vào), phi đại lực lượng nhân bất khắc thừa đương (Không dùng hết sức như người không hay là đang làm). hoặc hỏi thần xá (nhà của thần) ở đâu?. Nói là sau tâm trước giáp tích vậy. Lòng không tin hỏi: thầy tôi dạy người ngưng định thần quang thủ trung bảo nguyên tại bên trong cung huỳnh đình. Tại sao ở đây lại viết sau tâm trước giáp tích vậy?. nói rằng: kiền đạo (càn đạo) tồn thần vào trong cung không sao nhưng Khôn đạo mà làm như vậy không khỏi băng huyết vậy (huyết hư). Gần đây có một ít nử tử tu hành, vào hạ thủ tồn tưởng hạ đan điền, điều ấy là sai lầm lớn.
Thôi đắc tịch mai tiên bính nhuỵ (Theo đuổi được hoa mai tháng chạp còn phong nhuỵ). Tố tâm nhân đối tố tâm hoa (Tâm người trong trắng đối diện tâm hoa trong trắng).
Mai là cảm nhận dương khí đầu tiên nhất của mộc vậy. hoa mai bính nhuỵ là lúc nhất dương lai phục (trở về). Ấy là chìa khoá cơ trời đất vậy. cơ thể của mọi người hể tĩnh cực thì sinh động, là tượng phục sanh mở ra đến cùng cực. lúc ấy quan trọng nhất là tâm không sanh vọng niệm nhỏ nào. Nếu người học luyện mình chưa thuần thục, tà niệm không ngừng thì bảo vật tiên thiên thanh linh không khỏi hoá thành vật chất hậu thiên nặng đục. nếu người học không phân thanh trọc, lại vọng niệm thêm thái thủ thì không nghi ngờ gì là sẽ kết thành ảo đan. Có thể bất cẩn như vậy sao!. muốn đạt bảo vật thanh linh để kết kim đan thì toàn dựa vào luyện tâm thuần thục. như trang tử đã nói: điểm then chốt của tâm tồn trong ngực là thuần bạch bất bị (trắng tinh khiết chưa được chuẩn bị), thuần bạch bất bị thì thần sinh bất định,
thần sinh bất định thì nơi đạo không thành.
Thứ ba
Tư sanh tư thuỷ tổng âm dương (Tư chất ban đầu lúc mới sinh ra có âm dương hợp nhau), vô cực năng khai thái cực quang (Vô cực có thể khai ánh sáng thái cực).
Kinh (sách)nói rằng: đạo từ hư vô sanh nhất khí, theo nhất khí đó mà sinh âm dương. Ôi tiên thiên khí là tổ của vạn vật. là gốc của thiên địa. là bản nguyên của đại đạo. âm dương là nơi khởi đầu của vạn vật, là cái dụng của đại đạo. Ôi nguồn gốc của đạo không thể nhìn thấy nếu nhìn thấy thì có thể sử dụng vậy. cho nên kinh dịch có nói: nhất âm nhất dương là đạo. người ta nếu khéo dùng âm dương có thể trả hậu thiên về tiên thiên. Đổi phàm thân thành thánh thể. Có thể làm như vậy được là do đưa thần nhập khí vậy.
Tâm kính cần ma minh tự nguyệt (Gương tâm cần lao chùi sẽ sáng như trăng), Đại thiên nhất túc nhâm ngang tàng (hơn ngàn một hạt gạo gánh thật hiên ngang.
Tích xưa thần tú có nói: thân như cây bồ đề, tâm như đài gương sáng, giờ giờ siêng lau quét, sao vướng bụi trần ai. Ngũ tổ trách chưa kiến tính, nghe cái học của tuệ năng vui lắm nhưng chỉ nói là đốn ngộ. lại liên luỵ sau này môn đệ thiền của Hoà tử bao nhiêu câu cuồng ngôn tiên thể tự nói là ngộ. nói đùa là ngu dốt. chỉ sau khi ngộ thì sẽ thành phật quả vậy. công phu chân thật thì ít người hành (làm). Không tu thiền định mà có thể đắc phật tính sao?. Tuy là Huệ năng nói lên thuyết đốn ngộ nhưng ông cũng ở nhà trong núi tu định hơn 10 năm. Thiền sư đại đức hiện nay chỉ nghe một hai loại kinh bèn nói ngộ liểu phật tính, thật là đáng cười vậy!.
Thứ tư
Thần khí tu như dạ khí thanh (Thần khí đợi thanh như khí ban đêm), tòng lai chí nhạc tại vô thanh (niềm vui lớn cùng đến với vô thanh).
Một từ dạ khí ban đầu nhất do Mạnh tử thuyết ra. Nghĩa ấy chỉ là giác ngộ giấc mộng trưa tối. nhất niệm hồi quang, chiếu kiến bổn lai (soi thấy nguồn gốc), lúc ấy thần khí thanh hoà, chính là do then chốt trời đất phát ra. Có người ở lúc ấy giữ được thì đắc trụ. Tự nhiên đạo thành, ấy là lúc thiên cơ phát sinh. Không chỉ ở thời gian đêm là có, nếu giờ giờ hồi quang, niệm niệm ở đạo, cuối ngày đều có thiên cơ phát sanh. Cho nên Thôi công nói: trong một ngày, mười hai giờ, ý đến thì tất cả có thể làm. Vậy chí nhạc là gì? Như Quả nhĩ xưa hỏi mọi người trong xã hội cùng câu trên, đáp án ấy ước lược như tiền tài, địa vị, sắc đẹp, điều ấy tất nhiên thấy vui thú, nhưng khổ lại không ít. Cái gọi là chí nhạc là bỏ nhân tước để lấy thiên tước vậy.
Huyễn trung chân xử chân như huyễn (Nơi ở thật của huyễn trung thật như ảo), thả hướng ngân bồn lộng hoá sanh (cùng hướng ngân bồn (chậu bạc) ngắm hoá sinh).
Tiên thiên khí bên trong thân là cùng khí thái hư đồng nhất vậy, nên nói huyễn trung là thật. Ôi nhất khí ấy bao la trong trời đất, bao quát kiền khôn, không vật nào không ở trong khí vậy.nên nói là chân trung huyễn, ngân bồn, nguyệt vậy. nguyệt (trăng) vốn không có quang (ánh sáng), mượn ánh sáng mặt trời mà sanh quang, từ ngày mùng một đến mười lăm thì tròn. Dần dần khuyết đến hết tháng thì mất hết. ấy chính là nơi thiên cơ phát hiện, ở người tuệ tâm thì tự ngộ.
Thứ năm
Bồng đảo hoàn tu kết bạn du (Trở về Bồng đảo (đảo bồng lai) chờ kết bạn vui chơi), nhất nhân nan thượng bích nham đầu (một người khó lên đỉnh bích nham).
Mấy vần thơ hạnh phúc ấy do Tôn tiên cô sáng tác, nếu do người vô danh làm chắc không khỏi lại phải làm giải thích âm dương pháp rồi. Tu tri chân toàn gia (Chờ biết cả nhà thật sự) là kết bạn, ấy là kết bạn bên trong, chứ không phải bên ngoài vậy. như vậy nội lữ là gì vậy? là diên hống, long hổ, thần khí vậy. Lã tổ nói: chỉ tu tính mà không tu mệnh vạn kiếp âm linh khó nhập thánh. Ôi, người tu hoặc chỉ hành khí vận tinh lấy hoàn đan, hoặc ngồi cả ngày không suy nghĩ, không bỏ các khiếm khuyết, tu mệnh khó thoát trọng trọc (nặng đục) ở cơ thể, luyện tính thì thân thể biến đổi thành khô héo. Nếu tính mệnh song tu thì thần thanh thể kiện, đến năm nào đó chim hạc quay về, đắc khỏi phải ngày sau tai nạn vậy.
Nhược tương khô tịch vi tu luyện (Nếu khô khan, yên lặng mà tu luyện), nhược thuỷ doanh doanh thiểu tiện chu (dòng nước yếu nhỡn nhơ ít có lợi cho thuyền)
Người luyện xưa nay không được chân truyền, chỉ biết ngồi khô, dùng chí không phân, định trung xuất thần, tự rằng đắc đạo, thần ấy chưa đắt chân dương phối hợp, không khỏi vướng tại quỷ thú, tuy gọi là quỷ tiên nhưng thật là âm linh, quỷ viết tên tuổi, sách tiên khó lên. Bồng đảo, phương trượng là nơi tiên gia thánh địa, âm linh bên kia vô duyên có thể lên chỉ có thể là không gian của trời đất là lãng tích.
Thứ sáu
Dưỡng thần tích khí tự trì doanh (Dưỡng thần gom khí tự giữ đầy tràn), hỉ truỵ dương hề nộ tổn tân (vui giảm dương giận tổn âm).
Có nghe chân nhân xưa nói rằng: suy nghĩ là hậu thiên, cùng với suy nghĩ tự có gọi là tiên thiên vậy. Thông minh là hậu thiên cùng với thông minh hiểu trước là tiên thiên vậy. nếu không dùng suy nghĩ thông minh thì tổn hại nhiều đến thần tiên thiên vậy. chân nhân rằng: khí làm thêm dược, cái khí có thể sinh tinh, tinh có thể làm nhuận thân thể, tinh kiệt thì khí vong, tiên đạo khó thành. Nên dưỡng thần khí cần giữ khí tràn đầy, không cảm thấy vọng động. chấm dứt thất tình lục dục sanh bởi tạng phủ. Thánh nhân biết như vậy bèn lập pháp mười hai cái tốt, mười hai cái xấu để bảo vệ và nuôi dưỡng loài người. nếu làm theo pháp,
có thể già nua sao.
Lưỡng mục nội minh tuần hổ vĩ (Hai mắt chiếu rội vào trong theo hổ vĩ (đuôi hổ)), mông mông song nhĩ thính huỳnh đình (hai tai mờ mịt nghe trong huỳnh đình).
hai câu ấy chứa công phu chân thật. ôi mắt là mầm của tâm, là nơi thể hiện của thần vậy. nếu mắt theo đuổi ngoại vật thì thần đi vậy. do vậy nên chúng ta hạ thủ công phu chủ yếu nhắm mắt buông mi. hổ vĩ là khí động ở khoảng thận là khí nhất dương vậy. Do thận khai khiếu ở tai, tai theo đuổi bên ngoài thì chân dương không sanh, nên có công phu nội thính huỳnh đình (nghe bên trong huỳnh đình), là thu thần khí vào trong cung huỳnh đình. Văn tự có nói rằng: tam bảo nhĩ mục khẩu bền chắc thì vật phát thông. Lại nói: chân nhân ẩn rất sâu, vật nổi trôi bên ngoài thủ về bên trong. Đều chỉ đoạn công phu ấy vậy.
Thứ bảy
Kinh cức tu giáo sản tẩn nha (Đường đi hiểm trở cần dạy đến tận mầm), tính trung tự hữu diệu liên hoa (trong tính tự có hoa sen kỳ diệu).
Nhất triêu hốt hiện quang minh tượng (Một ngày đột nhiên hiện lên tượng hình rõ ràng), thức đắc cừ thì tiện thị tha (biết đắc thời lớn tiện lợi cho các cái khác).
Thơ ấy nếu không chú giải, e ngại cơ hổ đầu xà vĩ (đầu hổ đuôi rắn), nếu chú giải chủ yếu lại thêm không có nơi hạ thủ. Ta chỉ có vài ba lời có thể nói: tĩnh ở bên trong nếu thấy vọng niệm phân tâm thì có công phu tĩnh định thiết yếu là cầm lái trong biển phiền não, đương đầu với cuồng phong sóng lớn. Ta chỉ một niệm chân như, lâu ngày nối liền với chân như nhất niệm tất cả đều dứt thì trần tục nhơ bẩn đều trừ hết, hiện ra bản lai diện mục, nguồn tới ngày ngày tương hội mà không biết, ngày nay vừa biết từ người nhà.